Էրիկ Վանյան «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր Միջին դպրոց 8․10 դասարան 

Было двенадцать часов ночи. Митя Кулдаров, радостный, непричёсанный, вбежал в квартиру своих родителей и начал быстро ходить по всем комнатам. Родители уже хотели спать. Сестра лежала в постели и читала последнюю страничку романа. Братья-школьники спали.

— Откуда ты? — удивились родители. — Что с тобой? Что случилось?

— Ох, не спрашивайте! Я никак не ожидал! Нет, я никогда не думал! Это… это невозможно! –  Митя захохотал и сел в кресло, будучи не в силах держаться на ногах от счастья. – Вот, посмотрите!

Сестра спрыгнула с кровати и подошла к брату. Школьники проснулись.

— Что с тобой? Ты на себя не похож!

— Это я от радости, мамаша! Ведь теперь меня знает вся Россия! Вся! Раньше только вы одни знали, что в этом мире есть Дмитрий Кулдаров, а теперь вся Россия знает обо мне! Мамаша! О господи!

Митя встал, побегал по всем комнатам и опять сел.

— Да что такое случилось? Говори!

— Вы живёте, как животные в лесу, газеты, журналы не читаете! Как я счастлив! О господи! О боже! Ведь только о знаменитых людях в газетах пишут, а тут взяли и обо мне напечатали!

— Что ты? Где? –  спросил папаша. Мамаша посмотрела на икону и перекрестилась. Школьники тоже подошли к своему старшему брату.

— Да! Обо мне в газете написали! Теперь обо мне вся Россия знает! Вы, мамаша, не потеряйте эту газету, положите в шкаф. Будем читать иногда. Посмотрите!

Митя взял газету, подал отцу и показал пальцем в место, обведённое синим карандашом.

— Читайте! – отец надел очки. — Читайте же! Мамаша еще раз посмотрела на икону и перекрестилась.

Папаша кашлянул и начал читать:

 “29-го декабря, в одиннадцать часов вечера Дмитрий Кулдаров …”

— Видите, видите? Дальше!

“… Дмитрий Кулдаров, выходивший из ресторана на Малой Бронной и бывший нетрезвым…”

– Дальше! Слушайте!

 “…и бывший нетрезвым, упал под лошадь, ехавшую по улице. Кулдаров был отправлен в полицейский участок и осмотрен врачом. Удар, который он получил по голове, был лёгким.”

–  Читали теперь? А? Вот это да! Теперь по всей России узнают! Дайте сюда!  – Митя схватил газету. — Пойду к Макаровым, им покажу… Надо еще Иваницким показать, Наталии Ивановне, Анисиму Васильичу… Всем знакомым… Пойду! Прощайте!

Митя надел шапку и радостный выбежал на улицу.

• 1) Как, по вашему мнению, называется этот рассказ?
• “Горе”

  ”Радость”

  “Победа”
• 2) Почему Дмитрий Кулдаров решил, что скоро станет знаменитым?
• О нём написали в газете

  О нём рассказали по радио

  О нём разговаривают все знакомые
• 3) Кому Дмитрий рассказал о событии, которое с ним произошло?
• Бабушке, дедушке и сёстрам

  Одноклассникам в школе

  Родителям, братьям и сестре
• 4) О чём говорится в статье?
• О том, что Дмитрий украл лошадь

  О том, что Дмитрий упал под лошадь

  О том, что Дмитрий ударил лошадь по голове
• 5) Как можно описать чувства Дмитрия во время и после прочтения статьи?
• Он счастлив и гордится тем, что случилось

  Он в ужасе от того, что вся Россия узнает о нём

  Ему очень стыдно, что родители и знакомые увидели эту статью

1)Ձևակերպեք եռանկյունների հավասարության առաջին հայտանիշը։

Եթե մի եռանկյան երկու կողմը և դրանցով կազմված անկյունը  հավասար են մյուս եռանկյան երկու կողմին և դրանցով կազմված անկյանը ,ապա եռանկյունիները հավասար են։

2)OA=OD, OB=OC, <1=74^o, <2=36^o: Ապացուցեք, որ AOB և DOC եռանկյունները հավասար են:

Գտեք <ACD-ն։

<AOB=<COB որպես հակադիր անկյուններ 

Հետևաբար եռանկյուն AOB=COD ըստ եռանկյունիների հավասարության առաջին հայտանիշի։

<DCO=<1

<ACD=<DCO+<2=74+36=110º 

3)

AO = OC, <1 = <2

Ապացուցեք, որ AB = BC:

BO ընդհանուր կողմ է

<AOB=<BOC  հետևաբար ABO և BOC եռանկյունիները իրար հավասար են ըստ եռանկյունիների հավասարության առաջին հայտանիշի`

Հետևաբար AB=BC

4) ABC եռանկյան AB կողմը հավասար է 17 սմ, AC կողմը կրկնակի մեծ է AB կողմից,իսկ BC կողմը 10սմ-ով փոքր է AC կողմից։ Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը։

AC=2.AB=2.17=34  BC=34-10=24  P(ABC)=17+34+24=75 սմ։

5)

1)AB=BE  DB=BC  <ABD=<CBE որպես հակադիր անկյուններ                                                                                        Հետևաբար ABD և CBE  եռանկյունիները իրար հավասար են ըստ եռանկյունիների հավասարության առաջին հայտանիշի։

2)DC ընդհանուր կողմ է  DE=DK  <EDC=<KDC 

Հետևաբար ECD=KDC եռանկյունները իրար հավասար են ըստ եռանկյունիների հավասարության առաջին հայտանիշի։

3)RO ընդհանուր կողմ է QO=PO  <QOR=<ROP=90º

Հետևաբար  QRO=ORP  ըստ եռանկյունիների հավասարության առաջին հայտանիշի։

4)KP ընդհանուր կողմ է KD=KE 

<DKP=<PKE

Հետևաբար եռանկյունիներ DKP=PKE ըստ եռանկյունիների հավասարության առաջին հայտանիշի։ 

«Մաքուր» օդը հիմնականում ազոտ և թթվածին գազերի խառնուրդ է: Կախված տեղանքից՝ «մաքուր» օդն այլ խառնուկներ էլ է պարունակում: Այնպես որ, «մաքուր օդ» արտահայտությունը գիտականորեն ճիշտ չէ: Ճիշտ չէ նաև «աղբյուրի ջուրը մաքուր է» արտահայտությունը: Դրանք ճիշտ են բնապահպանական (էկոլոգիական) տեսակետից: Այդ դիտանկյունից Հայկը նույնպես ճիշտ էր: Բոլոր նյութերը, ըստ մաքրության աստիճանի, բաժանվում են երկու խմբի՝
մաքուր նյութեր և խառնուրդներ: Մաքուր են կոչվում այն նյութերը, որոնք կազմված են միայն
մեկ տեսակի կառուցվածքային մասնիկներից՝ մոլեկուլներից, ատոմներից կամ այլ մասնիկներից:
Օրինակ՝ մաքուր ջուրը բաղկացած է միայն ջուր նյութի մոլեկուլներից՝ H2O (թորած ջուր), մաքուր պղինձը կազմված է միայն պղինձ տարրի ատոմներից՝ Cu:
Բնության մեջ մաքուր նյութեր գրեթե չկան, նրանք հիմնականում հանդիպում են խառնուրդների ձևով: Բնական ջուրը մինչև ծորակին հասնելը շփվում է զանազան ապարների, հողի, ավազի հետ, որոնք մասամբ լուծվում են ջրում: Ի դեպ, լուծված հանքային նյութերի շնորհիվ է Հայաստանի խմելու ջուրն «անմահական»: Խառնուրդները երկու կամ ավելի նյութերի մեխանիկական համակցություններ են, որոնցում յուրաքանչյուր նյութ պահպանում է իր բաղադրությունը, իրեն բնորոշ հատկությունները, որոնք էլ միաժամանակ կարող են ազդել խառնուրդի ընդհանուր հատկությունների վրա։

Համասեռ խառնուրդներում խառնուրդ առաջացնող նյութերն անզեն աչքով, նույնիսկ մանրադիտակով չեն երևում: Անհամասեռ խառնուրդներում բաղադրիչները տեսանելի են անզեն աչքով։

Քիմիայում նյութերի հատկություններն ուսումնասիրելու և հետագայում կիրառելու նպատակով օգտագործում են մաքուր նյութեր։ Նյութերի քիմիական բաղադրությունը հաստատվում է հատուկ հետազոտությամբ՝ անալիզով (վերլուծությամբ)։ Միայն մաքուր նյութերն ունեն հաստատուն քիմիական բաղադրություն և հաստատուն քիմիական ու ֆիզիկական հատկություններ: Օրինակ՝ մաքուր (թորած) ջուրը եռում է 100 C-ում, պնդանում՝ 0 C-ում։ Այնինչ աղաջուրը եռում է 100 C-ից բարձր ջերմաստիճանում և սառչում 0 OC-ից ցածրում: Ի դեպ, աղաջրի 0 C-ից ցածր ջերմաստիճանում սառչելու հատկությունը կիրառվում է ձմռանը ասֆալտապատ ճանապարհներին առաջացած մերկացառույցը հալեցնելու նպատակով:
Մաքրության տարբեր աստիճան ունեցող նյութերն օգտագործվում են տարբեր նպատակներով: Օրինակ՝ թորած ջուրն օգտագործում են դեղանյութեր պատրաստելու, տարբեր գիտական փորձեր կատարելու համար։ Ծորակի ջուրը նախապես մաքրում են հատուկ մաքրման կայաններում, ապա օգտագործում կենցաղում. գետի ջուրը ոռոգման համար է:
Խառնուրդները դասակարգվում են նաև ըստ ագրեգատային վիճակի՝ պինդ (կարծր ապարներ, մետաղների համաձուլվածքներ), հեղուկ (ծովի ջուր, կաթ) և գազային (օդ, մառախուղ, ծուխ):
Ի տարբերություն մաքուր նյութերի, որոնք ունեն հաստատուն բաղադրություն, խառնուրդների բաղադրությունը փոփոխական է։

Հացեր և առաջադրանքներ․

1․ Ո՞ր նյութերն են համարվում մաքուր։ Բե՛ր նվազագույնը երկու օրինակ։

Մաքուր են կոչվում այն նյութերը, որոնք կազմված են միայն
մեկ տեսակի կառուցվածքային մասնիկներից՝ մոլեկուլներից, ատոմներից կամ այլ մասնիկներից:Օրինակ՝թթվածինը (O) և մաքուր պղինձը (Cu), կերակրի աղը,ծծումբը,ֆոսֆորը։

2․Ո՞ր նյութերն են համարվում խառնուրդներ։ Բե՛ր նվազագույնը երկու
օրինակ։

Խառնուրդները երկու կամ ավելի նյութերի մեխանիկական համակցություններ են, որոնցում յուրաքանչյուր նյութ պահպանում է իր բաղադրությունը, իրեն բնորոշ հատկությունները, որոնք էլ միաժամանակ կարող են ազդել խառնուրդի ընդհանուր հատկությունների վրա։Օրինակ՝կաթը,հողը,ջուրը։

3․Դասակարգի՛ր նյութերը՝ կատարելով նշում աղյուսակի
համապատասխան տողում․

Իրական կյանքի բազմաթիվ իրավիճակներում պահանջվող օբյեկտի դիրքը ճշգրիտ նկարագրելու համար մենք օգտագործում ենք երկու թիվ (մեծություն կամ այլ նշաններ): Օրինակ՝
1․ կինոթատրոններում կամ թատրոններում հանդիսատեսի տեղը նկարագրվում է շարքի և նստատեղի համարով:
2․ Շախմատի տախտակի վրա խաղաքարերի դիրքը նկարագրվում է շարքի և սյունակի համարներով:

Դեռ XVII-րդ դարում ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Ռենե Դեկարտը հարթության վրա կետի դիրքը նկարագրելու համար առաջարկեց երկու կոորդինատների մեթոդը: Այդ պատճառով կոորդինատային համակարգը կոչվում է նրա անունով՝ Դեկարտյան կոորդինատային համակարգ։

Դեկարտյան կոորդինատային համակարգն (նկար 1․) ունի մի քանի հատկություն․

1. Հորիզոնական ուղիղը կոչվում է Ox կամ աբսցիսների առանցք, իսկ ուղղահայաց ուղիղը կոչվում է Oy կամ օրդինատների առանցք:

2. Ուղիղների հատման կետը կոչվում է կոորդինատային համակարգի սկզբնակետ: Սովորաբար այն նշանակում են O տառով, 0 թվով:

3. Յուրաքանչյուր առանց (ուղիղ) բաժանված է միավոր հատվածների՝ դրական բացասական թվերը և 0-ն։

4․ Հարթության վրա յուրաքանչյուր (A) կետի դիրքը որոշելու համար գտնում են երկու կոորդինատ՝  x-ը և y-ը (աբսցիսը և օրդինատը) և գրում այսպես՝ A(x;y):

• Եթե հարթության վրա տրված է կոորդինատային համակարգ, ապա այդ հարթությունը կոչվում է կոորդինատային հարթություն:
• Կոորդինատային առանցքները հարթությունը բաժանում են 4 մասերի, որոնք կոչվում են քառորդներ:
  **   I-ին քառորդում են գտնվում աբսցիսների և օրդինատների առանցքների դրական մասերը:
  **  II-րդ քառորդում գտնվում են աբսցիսների առանցքի բացասական և օրդինատների առանցքի դրական մասերը:
  **  III-րդ քառորդում են աբսցիսների և օրդինատների առանցքների բացասական մասերը:
  **  IV-րդ քառորդում գտնվում են աբսցիսների առանցքի դրական և օրդինատների առանցքի բացասական մասերը:

Առաջադրանքներ․

1)Ինչի՞ է հավասար օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի աբսցիսը։

Օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի աբսցիսը հավասար է 0։

2)Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և հարթության վրա նշե՛ք հետևյալ կետերը․

ա)A(-2, -4)

բ)B(0, +3)

գ)C(-1, 0)

դ)D(+1, -2)

ե)E(+5, -5)

զ)G(+4, -4)

է)H(+3, -3)

ը)M(-2, -6)

թ)N(-5, +4)

3)Geogebra ծրագրի օգնությամբ նշե՛ք տրված կետերը և գրե՛ք կետերի կոորդինատները․

A(1,0)

B(0,1)

C(-1,1)

D(4,0)

E(3,-1)

F(2,1)

G(3,3)

H(1,4)

I(4,-4)

J(-1,-4)

K(-2,-2)

L(-3,-3)

M(-2,2)

4)Կոորդինատային հարթության ո՞ր քառորդում են գտնվում հետևյալ կետերը։Geogebra ծրագրի օգնությամբ նշե՛ք տրված կետերը․

ա)A(-7, +2)-II

բ)B(+3, +1)-I

գ)C(-3, -5)-III

դ)D(-15, +6)-II

ե)E(+10, 0)-I

զ)F(0, -30)-III

է)G(+4, -2)-IV

ը)H(+3, -7)-IV

5)Ինչի՞ է հավասար օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի աբսցիսը։

Օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի աբսցիսը հավասար է 0։

6)Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք հետևյալ կետերը․

ա)A(+3, +4)

բ)B(-2, +1)

գ)C(-3, -4)

դ)D(0, +1)

ե)E(-5, +3)

զ)F(+3, -5)

է)G(+1, 0)

ը)M(+6, +4)

թ)N(-2, -4)

ժ)P(-1, -3)

7)Geogebra ծրագրի օգնությամբ նշե՛ք տրված կետերը և գրե՛ք կետերի կոորդինատները․

A(0,1)

B(1,0)

C(0,-2)

D(-2,-2)

E(3,-2)

F(5,-3)

G(4,0)

H(1,3)

I(2,2)

J(3,1)

K(-1,2)

L(-2,3)

M(-3,0)

1.Ինչպե՞ս կարելի է ապացուցել օդի առկայությունը մեր շրջապատում:

Երկիրը ձգում է օդը,հետևաբար՝այն ունի զանգված և կշիռ։Դրանում կարելի է համոզվել՝կշռելով սկզբում օդով լցված,իսկ հետո՝դատարկ ապակե անոթը,որից օդը հանված է պոմպով։Կշեռքի ցուցմունքների տարբերությունն էլ ցույց կտա անոթում եղած օդի զանգվածը։Իմանալով անոթի ծավալը՝կարելի է որոշել օդի խտությունը։

2.Ի՞նչ է մթնոլորտը:

Երկրագունդը շրջապատող օդային թաղանթը անվանում են մթնոլորտ։

3.Ի՞նչ գազերից է հիմնականում բաղկացած մթնոլորտը: 

Մթնոլորտը հիմնականում բաղկացած է՝ազոտից,թթվածինից,ածխաթթու գազից և այլն։

4.Ինչո՞ւ մթնոլորտի մասնիկները չեն հեռանում Երկրից դեպի տիեզերք:

Եթե Երկիրը չձգեր մթնոլորտի մասնիկները,ապա անընդհատ շարժման հետևանքով  այդ մասնիկները կհեռանային Երկրից՝ծրվելով տիեզերական տարածության մեջ։

5.Ինչո՞ւ մթնոլորտի մասնիկները չեն կուտակվում Երկրի մակերևույթին:

Եթե Արեգակը չջերմացներ մթնոլորտը,ապա վերջինիս մասնիկները,երկրի ձգողության ազդեցությամբ կհավաքվեին երկրի մակերևույթին։

6.Ինչո՞ւ է օդը ճնշում գործադրում մարմինների վրա

Օդը ճնշում է գործադրում մարմինների վրա, որովհետև այն բաղկացած է մոլեկուլներից, որոնք մշտապես շարժվում են տարբեր ուղղություններով և բախվում են շրջապատող մակերևույթներին։ Այդ բախումների արդյունքում առաջանում է ճնշում։

7.Ի՞նչն են անվանում մթնոլորտային ճնշում:

Մարմինների վրա մթնոլորտի գործադրած ճնշումն անվանում են մթնոլորտային ճնշում։

8.Ինչո՞ւ է ջուրը խողովակում  բարձրանում  մխոցի հետևից:

Ջրի բարձրանալը հետևանք է ջրի մակերևույթին օդի գործադրած ճնշման։

9.Բացատրել Տորիչելիի փորձը:

Նա վերցրել է մոտ 1 մետր երկարությամբ և մի ծայրը փակ ապակե խողովակ և լիքը լցրել սնդիկով։Մատով փակելով խողովակի բաց ծայրը՝այն շրջել է,իջեցրել սնդիկով լցված անոթի մեջ և մատը հեռացրել։Նա տեսել է,որ խողովակում սնդիկի մակարդակը իջնում է,սնդիկի մի մասը խողովակից լցվում է անոթի մեջ,և խողովակում՝սնդիկից վեր,առաջանում է դատարկ տարածություն՝վակուտում կամ այսպես կոչված «տորիչելյան դատարկություն»։Մթնոլորտը ճնշում է գործադրում անոթի մեջ լցված սնդիկի մակերևույթին։Համաձայն Պասկալի օրենքի՝այդ ճնշումը հաղորդվում է հեղուկում բոլոր ուղղություններով՝առանց փոփոխության։

10.Ի՞նչ կառուցվածք ունի սնդիկային ծանրաչափը:

Ծանրաչափին կցված է ջերմաչափ,իսկ պտուտակով փոփոխում են սնդիկի ազատ մակերևույթի մակարդակի դիրքը,որպեսզի այն համընկնի սանդղակի 0 նիշին։Սնդղիկային ծանրաչափը շատ ճշգրիտ սարք է,սակայն օգտագործման համար ոչ այնքան հարմարավետ,այն բավական մեծ է,խողովակը պետք է միշտ պահել ուղղաձիգ դիրքում,այն հարմար չէ տեղափոխելու համար։

11.Ի՞նչ կառուցվածք ունի անհեղուկ ծանրաչափը:

Գործնականում հիմնականում օգտագործում են անհեղուկ ծանրաչափը,որը հեղուկ չի պարունակում սարքի հիմնական մասը մետաղե առաձգական տուփիկն է,որից օդը հանված է։Առաձգական տուփիկի կափարիչը պահվում է զսպանակով,որպեսզի մթնոլորտային ճնշման տակ,այն չճզմվի։

Առաջադրանքներ

1․Հետևյալ բառերից կազմի՛ր բայեր.

Ուսում-ուսանել, թաքուն-թաքնվել,լի-լիանալ, հավերժ-հավերժանալ, սեր-սիրել, ծածուկ-ծածկել, բուժում-բուժել, բարի-բարիանալ, հմայիչ-հմայել, սքանչելի-սքանչանալ, դառը-դառնանալ, սարք-սարքել:

2․Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցիք այդ վանդակը:

Ի՞նչ արեցիք

Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածեցրեցիր:

Ի՞նչ արեցիր

Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով:

Ի՞նչ արեց
Ես հավանաբար ձանձրացրեցի ունկնդիրներին:

Ի՞նչ արեցի
Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք արևկող անող թռչուններին:

Ի՞նչ արեցինք

3. Կարդա տեքստը, կատարիր առաջադրանքները։

Ինչո՞ւ են մարդիկ վիճելիս բարձրացնում ձայնը

Մի անգամ Ուսուցիչը աշակերտներին հարցրեց.

– Ինչո՞ւ են մարդիկ վեճերի ժամանակ բարձրացնում ձայնը:

– Երևի նրանք կորցնում են հանգստությունը,- ենթադրեց աշակերտներից մեկը:

– Բայց ինչո՞ւ ձայն բարձրացնել, եթե 2-րդ մարդը կանգնած է կողքիդ,- կրկին պնդեց Ուսուցիչը:
Աշակերտները շփոթված թոթվեցին ուսերը: Ակնհայտ էր, որ այդ մասին նրանք չեն մտածել: Այդ ժամանակ Ուսուցիչն ասաց.
– Երբ մարդիկ վիճում են, և նրանց դժգոհությունը մեծանում է, նրանց սրտերը հեռանում են միմյանցից, ու դրա հետ միասին՝ հեռանում են նաև նրանց հոգիները, և որպեսզի միմյանց լսեն, նրանք ստիպված բարձրացնում են ձայնը: Եվ ինչքան նրանց բարկությունն ու չարությունը մեծ է, այնքան բարձր են նրանք գոռում: Իսկ երբ մարդիկ սիրահարված են լինում, նրանք ձայն չեն բարձրացնում, այլ շատ ցածր են խոսում, քանի որ նրանց սրտերը շատ մոտ են գտնվում իրար, իսկ նրանց միջև եղած հեռավորությունը ջնջվում է: Իսկ երբ մարդկանց սերն է իշխում, նրանք անգամ չեն խոսում, շշնջում են, իսկ երբեմն էլ ոչ մի բառ պետք չի լինում միմյանց հասկանալու համար. նրանց աչքերն ամեն ինչ ասում են: Մի մոռացեք, որ վեճերը ձեզ հեռացնում են միմյանցից, իսկ բարձր արտաբերված խոսքերն այդ հեռավորությունը մեծացնում են մի քանի անգամ: Մի չարաշահեք այն, քանի որ կգա մի օր, երբ այդ հեռավորությունն այնքան մեծ կլինի, որ հետդարձի ճանապարհն այլևս չեք գտնի:

Առաջադրանքներ:
1.Տեքստից դուրս գրիր բոլոր բայերը և կազմիր ուղիղ ձևերը:
Օրինակ՝ հարցրեց-հարցնել

պնդեց-պնդել

մտածել-մտել

հեռանում են-հեռանալ

բարձրացնում-բարձրացնել

կորցնում են-կորցնել

ենթադրեց-ենթադրել

կանգնած է-կանգնել

թոթվեցին-թոթվել

ասաց-ասել

վիճում են-վիճել

մեծանում է-մեծանալ

լսեն-լսել

գոռում-գոռալ

սիրահարված են-սիրահարվել

խոսում-խոսել

ջնջվում է-ջնջվել

շշնջում-շշնջալ

հիացնում են-հիացնել

2.Բառարանի օգնությամբ գրիր տրված բայերի հոմանիշները:
Ենթադրել-կարծել
պնդել-ամրացնել
իշխել-տիրապետել
արտաբերել-արտասանել
թոթվել-շարժել
ջնջել-սրբել
շշնջալ-շշնջել
ստիպել-պահանջել
գոռալ-ճչալ
վիճել-կռվել
շփոթվել-խառնվել
3.Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:
Օրինակ` բարձր — բարձրանալ:
Առաջ-առաջանալ, խիտ-խտանալ, խոր-խորանալ, նոսր-նոսրանալ, մահ-մահանալ, կույր-կուրանալ, բազում-բազմանալ, ուրախ-ուրախանալ, ծեր-ծերանալ, գեղեցիկ-գեղեցկանալ, վախ-վախենալ, կամ-կամենալ, մոտ-մոտենալ, հաս-հասնել, անց-անցնել, հագ-հագենալ, թիռ-թռչել, սառ-սառչել, կիպ-կպչել, տես-տեսնել:

С детства Алёна, как почти все мы, мечтала о собаке. Еще в школе она пообещала себе стать волонтёром приюта для бездомных животных, и так и случилось. В 18 лет Алёна пришла в петербургский приют «Друг» и взяла опекунство над одной собакой, то есть приняла решение о ней заботиться и нести за неё ответственность.

Собаку звали Ричи. Сначала девушке было трудно контактировать с ней  — так часто бывает с приютскими собаками, у которых был опыт общения с жестокими людьми.

«Работники приюта сразу мне сказали, что у Ричи сложный характер. Один раз она даже пыталась съесть все мои пальцы вместе с курицей, которую я привезла ей, — рассказывает Алёна. — Но уже после нескольких прогулок и игр мы нашли общий язык и подружились».

Через некоторое время Алёна взяла под опеку ещё двух собак — Малинку и Ти-Джея. А потом и вовсе устроилась в приют на работу: стала заниматься его социальными сетями и помогать ухаживать за собаками.

«Ещё четыре года назад у меня не было ни одной собаки, зато сейчас у меня их 108, а ещё 19 кошек!» — говорит Алёна о своей работе.

Алёна учится в университете и живёт в общежитии, поэтому пока не может взять собаку домой, но с помощью опекунства она стала другом и “мамой” сразу для нескольких животных!

Если вы хотите собаку или кошку, но не можете завести её, то тоже можете стать опекуном животного в приюте и сделать хотя бы одну собаку или кошку счастливее.  И, конечно, это поможет вам сделать счастливее и себя, ведь домашнее животное может стать верным и любящим другом.

Кстати, опекунство бывает разное: вы можете как просто помогать приюту деньгами для конкретной собаки или кошки, так и ездить к своему четвероногому другу хоть каждый день, чтобы гулять с ним, играть и даже заниматься с кинологом – специалистом по воспитанию собак. А ещё многие приюты ищут сотрудников, так что помощь животным может стать не только вашим хобби, но и работой!