1.Թվարկել ձեր շրջապատի մի քանի առարկաներ և նշել թե ինչ նյութերից է այն պատրաստված:
Աթոռ-փայտ
Պատուհան-ապակի,պլաստմաս
Ջեռուցման մարտկոցներ-երկաթ
2.Ինչի՞ց են բաղկացած ֆիզիկական մարմնները:
Ֆիզիկական մարմինները բաղկացած են նյութից։
Իսկ նյութը իր հերթին կազմված է մասնիկներից՝
ատոմներից, մոլեկուլներից, իոններից։
3.Ինչպիսի՞ կառուցվածք ունի նյութը:
Նյութը կազմված է ատոմներից, մոլեկուլներից և իոններից։ Մասնիկները մշտապես շարժվում են, նրանց միջև կա տարածություն, և նրանք փոխազդում են միմյանց հետ։ Նյութի տարբեր վիճակները՝ պինդ, հեղուկ և գազային, պայմանավորված են մասնիկների դասավորությամբ և շարժման ձևով։
4.Ինչպե՞ս են անվանում նյութի մասնիկները:
Նյութի մասնիկները անվանում են ատոմներ, մոլեկուլներ և իոններ։
Ատոմ-նյութի ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է քիմիական տարրի հատկությունները։
Մոլեկուլ–երկու կամ ավելի ատոմներից կազմված մասնիկ է։
Իոն- էլեկտրական լիցք ունեցող մասնիկ է։
- Ո՞ր նյութն են անվանում տարր: Քանի՞ քիմիական տարր է հայտնի այսօր: Քանի՞ քիմիական տարր կա բնության մեջ։
Քիմիական տարր են անվանում այն նյութը, որը բաղկացած է միայն մեկ տեսակի ատոմներից և չի կարելի քայքայել ավելի պարզ նյութերի քիմիական եղանակներով։ Ներկայումս հայտնի է 118 քիմիական տարր, որոնցից մոտ 94-ը հանդիպում են բնության մեջ, իսկ մնացածը ստեղծվել են արհեստական պայմաններում։
- Ի՞նչ է մոլեկուլը:
Մոլեկուլը նյութի ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի քիմիական հատկությունները։
- Ի՞նչ մոլեկուլներ են ձեզ հայտնի:
Ջրի մոլեկուլ՝H₂O-կազմված է երկու ջրածնի ատոմից և մեկ թթվածնի ատոմից։
Թթվածնի մոլեկուլ՝O₂-կազմված է երկու թթվածնի ատոմից։
Ո՞ր մասնիկն է օժտված նյութի բոլոր հատկությորւննեով:
Նյութի բոլոր հատկություններով օժտված մասնիկը կոչվում է մոլեկուլ։
Քանի՞ անգամ է ատոմը փոքր խնձորից: Հաշվեք 1 լ ծավալով ջրի մոլեկուլների թիվը:
Ատոմը մոտ 400 միլիոն անգամ փոքր է խնձորից։
1 լիտր ջրում կա մոտ 3.35×10²⁵ մոլեկուլ։
Թվարկեք նյութի մասնիկների շարժումը հաստատող երևույթներ:
Նյութի բոլոր մասնիկները մշտապես շարժվում են, ինչը հաստատվում է բազմաթիվ երևույթներով՝Շաքարի կամ թեյի լուծվելը ջրում,Այս երևույթները ցույց են տալիս, որ մոլեկուլներն ու ատոմները միշտ գտնվում են շարժման մեջ։
Ինչպե՞ս է բացատրվում օծանելիքի բուրմունքի տարածումը սենյակում:
Օծանելիքի բուրմունքի սենյակում տարածումը բացատրվում է նյութի մասնիկների մշտական շարժմամբ և բախումներով։ Մոլեկուլները անընդհատ շարժվում են և տարածվում օդի մեջ՝ հասնելով սենյակի բոլոր անկյուններին։
Ի՞նչ է դիֆուզիան:
Դիֆուզիան դա երևույթ է, երբ նյութի մասնիկները իրենց մշտական շարժման շնորհիվ խառնվում են այլ մասնիկների հետ և հավասարաչափ բաշխվում։ Դիֆուզիան ցույց է տալիս, որ մոլեկուլներն ու ատոմները մշտապես շարժվում են, և այն տեղի է ունենում առանց որևէ արտաքին ուժի։
Նկարագրեք ջրի և պղնձարջասպի ջրային լուծույթի միջև դիֆուզիայի փորձի ընթացքը:
Ջրով լցված անոթի մեջ երկար ձագարով լցնենք ջրից մեծ խտություն ունեցող պղնձարջասպի կապտագույն լուծույթ։Քանի որ պղնձարջասպը ծանր է ջրից,ապա այն չի խառնվում ջրին։Ձագարը զգուշորեն հեռացնելուց հետո կտեսնենք ջրի և պղնձարջասպի շերտերի միջև կտրուկ սահման։Մի քանի օր անց կտեսնենք,որ կտրուկ սահմանը վերացել է և պղնձարջասպը թափանցել է ջրի զբաղեցրած տիրույթը՝առաջացնելով բաց կապույտ անցումային շերտ։Երկու-երեք շաբաթ անց կտեսնենք,որ ամբողջ անոթը լցված է բաց կապտագույն հեղուկով։
Ինչպե՞ս է ընթանում դիֆուզիան գազերում:
Դիֆուզիան գազերում ընթանում է շատ ավելի արագ քան հեղուկներում,քանի որ գազի մոլեկուլների միջև հեռավորությունները ավելի մեծ են,քան հեղուկի մոլեկուլների միջև հեռավորությունները։
Ինչպե՞ս է ընթանում դիֆուզիան հեղուկներում և պինդ մարմիններում:
Դիֆուզիան պինդ մարմիններում ընթանում է դանդաղ քան հեղուկներում։
Ինչպե՞ս է ջերմաստիճանի փոփոխությունն ազդում դիֆուզիայի արագության վրա:
Ջերմաստիճանը բարձրացնելիս դիֆուզիայի երևույթը ընդանում է ավելի արագ։
Թվարկեք դիֆուզիայի երևույթի օրինակներ բնության մեջ և կենցաղում:
Բույսերը ստանում են ջուր հողից,մարդկանց և կենդանիների թոքերում թթվածինը օդից անցնում է արյան մեջ և հասնում բոլոր օրգաններին և հյուսվածքներին։Բանջարեղենը թթու դնելիս ջրում պարունակվող աղը և լուծված այլ նյութերը դիֆուզիայի հետևանքով թափանցում են նրանց մեջ։
Ողջույն:Ես Էրիկն եմ,սովորում եմ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի Միջին դպրոցում։Սիրում եմ աշխատել համակարգչով,ճամփորդել, լուծել խնդիրներ,հեծանիվ վարել։Հավաքում եմ տարբեր տեսակի լեգոներ և փազլներ։