Հայոց լեզու 1.10.2024

0

Posted by erikvanyan | Posted in Հայոց լեզու 7-րդ դասարան | Posted on October 1, 2024

1.Կետերը փոխարինի՛ր եվ հնչյունակապակցությունն արտահայտող մեկ կամ երկու տառով:

Երթևեկել, Եվա, նաև, անձրևաբեր, առևտուր, ոսկեվարս, գերեվաճառ, դափնեվարդ, արևելաեվրոպական, սևագրել, եվրոպական, հևասպառ, ուղեվճար, ուղևոր:

2. Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

Խռպոտ, դժոխք, գործընկեր, ոգևորվել, զառիվայր, անկոտրում, ընդհատել, միանգամայն:

Տոթ էր, աղմուկ ու խառնաշփոթ. կարծես դժոխք լիներ:

Գլորվում էր զառիվայր լանջով:

Ձայնն էլ խզված էր ու խռպոտ:

Առանց ընդհատելու լսեցին նրա ամբողջ ելույթը ու հետո նստեցին մտամոլոր:

Դու միանգամայն անտեղյակ ես, դրա համար էլ խոսքդ չեն լսում ու աղմկում են:

Անկոտրում ոգի ունի, հեշտ չէ նրան ծնկի բերել:

Միանգամից ոգևորվում  է ու կպչում գործի:

3. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Ջորդանո Բրունոն ամբողջ ութ տարի բանտում մնաց: Սուրբ հայրերը սպասում էին, որ  նա կընկճվի: Նա խոստովանում էր, որ ինքը մեղք է գործել եկեղեցու դեմ, բայց պնդում էր, որ իր ուսմունքը ճշմարտացի է ու ամբողջական: Մտածելու համար նրան իննսուն օր ժամանակ տվեցին և օրը երկու անգամ՝ կեսօրին ու կեսգիշերին,աստվածաբաններ էին ուղարկում նրա խուցը: Բայց նա ոչինչ չէր խնդրում: Երբ կարդինալի պալատում, կարդում էին դատավճիռը, նա ասաց. «Դուք ավելի մեծ երկյուղով եք հայտնում ինձ դատավճիռը, քան ես լսում եմ»:

4. Լրացնել բառերի բաց թողնված տառերը և բացատրել այդ բառերի իմաստները (օգտվի՛ր բառարանից)

Ավտոմեքենան, հազիվհազ հաղթահարելով խորդուբորդ ճանապարհի արգելքները, հևիհև բարձրանում էր ՝ հետևում թողնելով երփներանգ մարգագետինները, ցորենի դեղնազօծ արտերը, ալպյան զմրուխտյա արոտավայրերը։ Հորդառատ անձրև էր տեղում՝ թրջելով մեքենայի ապակիները պղտոր, անթափանց կաթիլներով։ Թվում էր՝ շարժիչը չի դիմանա, և մեքենան, սայթաքելով լպրծուն ցեխաջրերի մեջ, կգահավիժի ուղղաբերձ ժայռերի վրայով և ջարդուխուրդ կլինի անդնդախոր կիրճում։ Մերթընդմերթ որոտում էր ամպրոպը, և կայծակի օձագալար մտրակները ճեղքում էին ականակիր խավարը։ Ապա ամեն ինչ դարձյալ հանդարտվում էր, և լսվում էր տեղատարափ անձրևի միալար խշշոցը։ Նստած թափքում՝ Անանիան օրորվում էր անորոշ ու անըմբռնելի տագնապի մեջ։ Կցկտուր  խառնիճաղանճ մտքերը որդի պես կրծում էին սիրտը։ Վերջապես հեռվում աղոտ լույսեր նշմարվեցին։ Անանիայի սիրտը թրթռաց։ Նա անբարբառ մի աղոթք մրմնջաց և փակեց աչքերը։ Մեքենան արագացրեց ընթացքը և դուրս գալով զիգզագաձև ճանապարհից՝ մտավ գյուղ։

5. Գտի՛ր տրված բառերին իմաստով մոտ (հոմանիշ)և հակառակ (հականիշ) մեկական բառ, քո գտած բառերով կազմիր նախադասություններ

Հնազանդ-խոնարհ-ըմբոստ

Թագավորի պալատականները խոնարհ կատարվում էին նրա հրամանները։

Հայ զինվորներն ունեն  ըմբոստ ոգի։

 

Գունատ-դժգույն-կարմրերես։

Վախից նրա դեմքը դժգունեց։

Շոգից կարմրերես էր դարձել։

 

հարգել-մեծարել,արհամարհել։

Հայ ժողովուրդը մեծարում է Կոմիտասին։

Պետք է արհամարհել չար մարդկանց։

 

գովել-գովաբանել-վատաբանել

Ուսուցիչներն ինձ գովաբանում են։

Չի կարելի ընկերոջը վատաբանել։

 

բարկանալ-վրդովվել-խաղաղվել,

Ընկերս  առանց պատճառի վրդովվեց։

Նա  խաղաղվեց գողունը հայտնաբերելուց հետո։

 

ողորկ-հարթ-խորդուբորդ,

Ավտոմեքենան ընթանում էր խորդուբորդ ճանապարհով։

Վերանորոգված ճանապարհը հարթ էր։

 

կարծր-պինդ-փափուկ,

Պղինձը պինդ մետաղ է։

Ես քրոջս նվիրեցի փափուկ խաղալիք։

 

գեղանի-գեղեցիկ-տգեղ:

Արմինեն գեղեցիկ աղջիկ է։

Սուտ խոսելը տգեղ է։

6. Բառերում մգացրու ձայնավոր հնչյունները:

Իլիկ, կարագ, վարդ, պատուհան, գիրք, սեղան, աթոռ:

7.    Տրված բառերի մեջ նշի՛ր հնչյունափոխությունը:

Բքախեղդ,(բուք) , գթասիրտ,(գութ)  տնական, (տուն) գրասեր, (գիր) ծաղկեփունջ, (ծաղիկ) գնդակ, (գունդ) ջրամբար (ջուր):

—————————————————————————————

Տանը՝

  1. Ա և Բ խմբերի բառերի գրությունը համեմատի՛ր: Ինչո՞ւ են Բ խմբի բառերը ն—ով գրվում:

     ԱԱմբիոն, ամբարտավան, ամբար, ամբողջ, զամբյուղ, ըմբիշ, ամպ,    ամփոփ, ամփոփում, համբերել, ճամպրուկ, ճամփա, փամփուշտ:

     ԲԱնբուժելի, անբարյացկամ, անպարտ, անպայման,անպատրաստ, անփոխարինելի, անփույթ:

Բ խմբի բառերը ն-ով են գրվել,որովհետև ան-ը ժխտական նախածանց է։

2. Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

Նախօրոք, շնորհք, մեհյան, ներողություն, խոչընդոտող, նրբանկատ:

Այնքան շատ են  խոչընդոտողներն ու խանգարողները, որ էլ ոչինչ չեմ ուզում անել:

Դե՛, ցո՛ւյց տուր շնորհքդ, թող տեսնեն, թե ինչեր ես անում:

Նախօրոք ամեն ինչ պատրաստել էր, որ հետո իրար չխառնվեր:

Խոչընդոտող մանր-մունր հոգսերով է տարվել ու մոռացել մեր պայմանը:

Ներողություն խնդրեց ու հանգիստ դուրս եկավ. կարծես ոչինչ չէր եղել:

Հեթանոսական մեհյանի տեղում է կառուցվել այս տաճարը:

Շատ նրբանկատ մարդ է. երբեք ընկերներիս մոտ ինձ դիտողություն չի անում:

3. Կետերի փոխարեն հերթով գրի՛ր տրված հոմանիշները: Բացատրի՛ր ստացված նախադասությունների իմաստային տարբերությունները կամ նրբերանգները:

Գնում էր կախարդական մատանին (փախցնելու, գողանալու):

Այս ձողը (ծռի՛ր, թեքի՛ր, խոնարհի՛ր):

… (ուզում, ցանկանում, տենչում, մաղթում) ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

Ինչ ուզում ես՝ (գրիր, շարադրիր, փորագրիր, գրի առ), ես կկարդամ:

Անհատական ուսումնական պլան

0

Posted by erikvanyan | Posted in Անհատական ուսումնական պլան | Posted on October 1, 2024

  • Դասացուցակ ժամատախտակ
  • Տեխնոլոգիայի խումբ։առաջին`առողջագիտություն
  • Ֆիզկուլտուրայի խումբ-սեղանի թենիս (չորեքշաբթի)
  • Ընտրության խումբհենդբոլ։
  • Լրացուցիչ պարապմունք դպրոցում–  ոչ։
  • Երկարօրյա-ոչ։
  • Լրացուցիչ պարապմունք դպրոցից դուրսոչ։
  • Նախագծային աշխատանք-լրամշակվում է։
  • Դպրոցի երթուղային-չեմ օգտվում։
  • Արշավախմբային ճամփորդություն-դեռ ոչ։

Հայոց լեզվի սեպտեմբեր ամսվա հաշվետվություն

0

Posted by erikvanyan | Posted in Հայոց լեզու 7-րդ դասարան | Posted on October 1, 2024

Բառագիտություն. Հականիշներ

Բառագիտություն.Հոմանիշներ

Առաջադրանքներ 18.09.2024

Ուղագրություն և ուղղախոսություն 23.09.2024

Հայոց լեզու 25.09.2024

Հայոց լեզու 25.09.2024

Գրականության սեպտեմբեր ամսվա հաշվետվություն

0

Posted by erikvanyan | Posted in Գրականություն 7-րդ դասարան | Posted on October 1, 2024

Վիլյամ Սարոյան

Վիլյամ Սարոյանի մասին

Իմ այգին

Կոմիտասի մասին

Կոմիտասի մասին

Ես հայերեն չեմ գրում, բայց աշխարհին նայում եմ հայերերեն 

Ավ.Իսահակյանի հուշերը Կոմիտասի մասին

Ֆիզիկա 01.10.2024

0

Posted by erikvanyan | Posted in Ֆիզիկա 7-րդ դասարան | Posted on October 1, 2024

  1. Բերեք ֆիզիկական մեծությունների օրինակներ: Բերեք չափիչ սարքերի օրինակներ։

Ֆիզիկական մեծություններն են՝երկարություն,զանգված,ժամանակ,ջերմաստիճան,ծավալ,մակերես և այլն։Չափիչ սարքերն են՝չափագլանը,չափերիզ,ջերմաչափ,կշեռք։

  1. Ի՞նչ չափիչ սարք են օգտագործում հեղուկի ծավալը որոշելու համար.
  2. կշեռք           2. ջերմաչափ
  3. չափերիզ     4. չափագլան
  4. Ինչպե՞ս կարող եք միլիմետրական բաժանումներով քանոնով չափել ֆիզիկայի դասագրքի (կամ որևէ գրքի) թերթի հաստությունը:

Սկզբում չափում ենք գրքի հաստությունը,հետո նայում ենք քանի թերթից է բաղկացած գիրքը,հաստությունը բաժանում ենք թերթերի քանակի վրա,իմանում ենք մեկ թերթի հաստությունը։

  1. Որքա՞ն է նկարում պատկերված քանոնի բաժանման արժեքը:

0,1 սմ։

5, Ի՞նչ երկարություն ունի  նկարում պատկերված չորսուն:

3 սմ 4մմ

  1. Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանում պարունակվող հեղուկի ծավալը:

170 մլ

  1. Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանի չափման սահմանը:

270 մլ։

  1. Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանի սանդղակի բաժանման արժեքը:

50 մլ։

9․ Որքա՞ն է մատիտի (ցուցադրված մասի) երկարությունը։

10 սմ 3 մմ։

10․ Գտե՛ք նկարում պատկերված չափանոթներում եղած հեղուկների ծավալները: Ինչի՞ է հավասար չափանոթներից յուրաքանչյուրի սանդղակի բաժանման արժեքը:

ա)20 մլ  բ)50  գ)7,5 մլ

ա)10 մլ  բ)20մլ  գ)5 մլ

11․ Ի՞նչ նմանություն և տարբերություն ունեն նկարում պատկերված չափագլանների սանդղակները:

Չափագլանների սանդղակները նման են նրանով,որ չափագլանի չափման սահմանը նույն է՝100 մլ,իսկ տարբեր են նրանով,որ ձախ կողմի չափագլանի սանդղակի բաժանման արժեքը 10 մլ է,իսկ աջ կողմինը՝20 մլ։

  1. Որոշեք ձեր տան սենյակային և բժշկական ջերմաչափերի սանդղակի բաժանման արժեքները և գրանցեք ցուցմունքները։

Մեր տան սենյակային ջերմաչափի սանդղակի բաժանման արժեքը 10 է,ջերմաստիճանը՝ 23℃ է:

Ջերմաչափի սանդղակի բաժանման արժեքը 1 է։Իսկ ջերմաստիճանը 36,6℃ է։

2․ Տանը չափաժապավենով չափեք ձեր ճաշասենյակի լայնությունն ու երկարությունը և հաշվեք մակերեսը։

Երկարությունը՝a=5,5 մետր

Լայնությունը՝b=4,5 մետր

Մակերեսը՝S=a.b    S=5,5.4,5=24,75 մ²։

Բնական ցուցիչով աստիճան, դրա հատկությունները

0

Posted by erikvanyan | Posted in Հանրահաշիվ 7-րդ դասարան | Posted on October 1, 2024

Եթե n-ը և m-ը բնական թվեր են, ապա տեղի ունեն հետևյալ հավասարությունները.

an⋅am=an+m (միևնույն հիմքով աստիճանները բազմապատկելիս հիմքը մնում է նույնը, իսկ ցուցիչները գումարվում են),

(ab)n=an⋅bn (տառերի արտադրյալն աստիճան բարձրացնելիս պետք է տառերից յուրաքանչյուրը բարձրացնել այդ աստիճան և արդյունքները բազմապատկել),

(an)m=anm (տառի աստիճանը նոր աստիճան բարձրացնելիս հիմքը մնում է նույնը, իսկ ցուցիչները բազմապատկվում են):

Առաջադրանքներ․

1)Հետևյալ միանդամներից որո՞նք են իրար հավասար.

ա) xxxy4y, abxxb, 2x 2 ⋅ 2yx, b 2ax 2, 2ab 2 2, ccdd2, d3 c 2

abxxb=b 2ax 2

ccdd2=d3 c 2

բ) aa 3b ⋅ 6c 2, a 5b6b 2, 2a 4 ⋅ 3c 2 b, 6ab 3 4

a 5b6b 2=6ab 3 4

aa 3b ⋅ 6c 2=

2a 4 ⋅ 3c 2 b

2)Միանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.

ա) 2xxxbb=2x³b²

բ) 4aaaayyyc=4a4y³c

գ) xxyxxy= x4

դ) xx17yyy=17x²y³

ե) kkkk=k4

զ) a 2 ⋅ a 3=

a5

է) b 4 b=b5

ը) t3 ⋅ t3=t6

թ) 1aba 2 b 2 a 3 b 3

a6b6

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Միանդամը գրե՛ք կատարյալ տեսքով.

ա) (−3)b2=-6b

բ) 4a3=12a

գ) (−2)b b5,=-10b³

դ) 3a a 3 ⋅ 2=6a4

ե) px 2(−1)p x=-p4x3

զ) 3t3(−2)s 2 t=-6t4

է) a 2 b0c 5

=0

ը) a ⋅ a 3 b c=a4b²c

թ) ararat=a³r²t

2)Գրե՛ք արտադրյալի կատարյալ տեսքը.

ա) 3ab ⋅ 2a=6a²b

բ) 8bc 4⋅ bc=8b²c5

գ) 9c t2 ⋅ 1ct=9c²t³

դ) 7x 2 y ⋅ 2x y 4=

14x4y5

ե) 1.5x 3 y ⋅ 4x y 2

20x4

Ավ.Իսահակյանի հուշերը Կոմիտասի մասին

0

Posted by erikvanyan | Posted in Գրականություն 7-րդ դասարան | Posted on October 1, 2024

Կոմիտասը ինձ ժամանակակից մարդ էր. «Եղբայր Սողոմոնը», ինչպես կոչում էինք նրան Գևորգյան ճեմարանում. տարիներ ապրել ենք նույն հարկի տակ, խոսել, կատակել: Ճամփորդել ենք միասին հայ գյուղերն ու ուխտատեղիները (Սևան, Հառիճ), ուրնա երգեր էր հավաքում: Եղել ենք միասին Եվրոպայում, Ստամբուլում. բայց այս ամենը թվում է ինձ ո՛չ իրական: Կոմիտասը ինձ համար հիմա լեգենդ է, հեռավոր առասպել, և նրա կյանքն ու փառապանծ գործը մի չքնաղ հրաշապատում:
———
Կոմիտասը մեր ժողովրդի հպարտությունն է. նրա գործը՝ մեր ազգային անսպառ հարստությունը:

Ինչո՞վ է արժանացել նա մեր ժողովրդի այս բարձր գնահատանքին: Նա ո՛չ օպերաներ է գրել, ո՛չ օրատորիաներ, թերևս մի քանի արիաներ կամ ռոմանսներ միայն: Բայց ավելի մեծ գործ է կատարել, քան այդ բոլորը: Նա հայտնագործել է մեր ազգային երգը, հայկական երաժշտությունը, ազգային մելոսը՝ ինքնուրույն, ինքնատիպ և անաղարտ: Նա հիմն է դրել ազգային երաժշտական կուլտուրայի:
Մարդիկ կային, հայեր և օտարներ, որոնք պնդում էին, թե հայ ժողովուրդը ազգային երաժշտություն չունի, թե նրա երգը նմանողություն է եվրոպականին, թրքականին, քրդականին…

Կոմիտասը անխոջ աշխատասիրությամբ, իր հանճարի ուժով, իր զարմանալի ինտուիցիայի շնորհիվ, նաև իր տեսական լուրջ պատրաստությամբ ապացուցեց հակառակը, ապացուցեց հայ երաժշտության ինքնուրույն գոյությունը՝ բխած հայ ժողովրդի հոգուց և դարերի միջով մեզ հասած: Նա դիմեց հայ երգի ակունքին՝ հայ շինականի, գեղջուկի, աշխատավորի երգին: Արարատյան դաշտի, Շիրակի, Վանի, Մուշի ժողովրդական երգերին: Նա ուզեց հայկական երկրի բնության մեջ, հայ գեղջուկի շրթունքներից լսել հայ եղանակներն ու երգի խոսքերը:

Նա խառնվեց այդ երգերը ստեղծող ժողովրդի հետ, ներձուլվեց նրա հետ. ներապրեց նրա երգերը և սրտով հասկացավ, որ հայ երգի ոճը թաքնված է ժողովրդի այդ երգերի մեջ, միայն պետք է մաքրել այդ երգերը օտարամուտ ժանգից ու անտեղի զարդերից, որոնք աղարտել էին հայ երգը: Եվ ցույց տվեց աշխարհին մեր ազգային երգը՝ մաքրած, ինքնուրույն և անաղարտ:

Կոլտուրական ժողովուրդները՝ ռուսները, ֆրանսիացիները, իտալացիները ընդունեցին հայ երաժշտության ինքնուրույնությունը և հիացմունքով տեսան մի նոր գեղեցկություն, մի նոր երգ, մի նոր համամարդկային հարստություն:

Հիշում եմ մի գեղեցիկ օր: Էջմիածնում հյուր էի Կոմիտասի մոտ. նստել էինք նրա փոքրիկ պարտեզում, ստվերաշատ տանձենու տակ: Կոմիտասը նոր էր գտել «Մոկաց Միրզան» և մշակել էր այդ էպիկական հուժկու երգը: Շատ ոգևորված և երջանիկ էր զգում իրեն այդ գյուտով: Կատարեց ինձ մոտ արվեստի բացարձակ կատարելությամբ: Ես հիացաց էի և նույնպես երջանկացած: Դեռ միչև այսօր ես հոգուս մեջ տեսնում եմ ոգևորված Կոմիտասին և լսում նրա սրտաբուխ ձայնը: Կոմիտասը հրապուրել, հմայել էր ինձ:

– Այս երգը շատ հին է,- ասաց նա,- հեթանոսական դարերից, թերևս: Տե՛ս, ի՜նչ հզոր ձայներ կան, ի՜նչ խրոխտ շեշտեր: Մեր բարձր լեռներից, շառաչուն ջրերից, խոժոռ ժայռերից են ծագում առել: Մեր քաջ նահատակների հոգուց է բխել այս առնական երգը: Այնքա՜ն հին է նա, որ անշուշտ Ձենով Օհանը երգել է, Սասունցի Դավիթը լսել…

Եվ ուրախությունից փայլում էին նրա աչքերը: Մեր գյուղական ժողովրդից վերցրած երգը Կոմիտասը բյուրեղացրած վերադարձրեց նրան: Այդ երգը եկավ քաղաք, բարձրացավ բեմերի վրա, հաղթական հնչեց բոլոր հանդեսներում:

Ուր որ հայ կա, այնտեղ է և Կոմիտասի երգը: Նրա երգով մեր ժողովուրդը ավելի գիտակցաբար զգաց իրեն, ավելի կապվեց իրար հետ, ինքնաճանաչեց: Հայ հասարակությունը զգաց աշխատավոր ժողովրդի վիշտն ու հրճվանքը, նրա աշխատանքի պաֆոսը, նրա սերը դեպի իր հայրենի բնությունը:

Կոմիտասը հայ երգով լույս աշխարհ հանեց դարերի խավարի մեջ կեղեքված ժողովրդի խուլ բողոքն ու ցասումը բռնության, ստրկության դեմ. Նրա խեղդված վիշտը, իրավազուրկ կյանքը և պայծառ ապագայի հանդեպ տածած հավատը…

 

Առաջադրանք

Իսահակյանի աչքերով Կոմիտասը  լեգենդ է,հեռավոր առասպել,փառապանծ գործ ունեցող մարդ։Կոմիտասը մեր ժողովրդի հպարտությունն է,նա հայտնագործել է մեր ազգային երգը՝ հայկական երաժշտությունը։Նա հիմք է դրել ազգային երաժշտական կուլտուրային։Կոմիտասն իր աշխատասիրությամբ,իր հանճարի ուժով ապացուցել է,որ հայ երաժշտությունը ինքնուրույն գոյություն ունի,որը բխել է հայ ժողովրդի հոգուց և դարերով մեզ հասել։Նա մաքրել է երգերը օտար տեղից բերված ժանգից, կեղտից և ստեղծել մեր ազգայինը։

Skip to toolbar