Էրիկ Վանյան «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր Միջին դպրոց 8․10 դասարան 

1. Բացատրեք, թե ինչպե՞ս է տեղի ունենում ջերմափոխանակումը մթնոլորտի ստորին՝ տաք, և վերին՝ սառը, շերտրրի միջև: Ձեզ հայտնի ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված այդ ջերմափոխանակումը:Նկարագրեք մի փորձ, որն ապացուցում է, որ տաքացման գործընթացում հեղուկի տաք հոսքերը բարձրանում են, իսկ սառը հոսքերը նվազում են:

Մթնոլորտում ջերմափոխանակությունը տեղի է ունենում կոնվեկցիայի միջոցով․
տաք օդը բարձրանում է, սառը օդը՝ իջնում։Այդ գործընթացը հիմնված է Արխիմեդի օրենքի վրա և պայմանավորված է նյութերի խտության փոփոխությամբ։

1. Ջերմահաղորդման որ եղանակն են անվանում կոնվեկցիա: Որն է կոնվեկցիայի և ջերմահաղորդականության երևույթի հիմնական տարբերությունը: Ինչո՞վ է կոնվեկցիան տարբերվում ջերմային հաղորդակցությունից:

Կոնվեկցիան դա ջերմության փոխանցումն է նյութի շարժմամբ։

Ջերմահաղորդականությունը դա փոխանցումն է առանց նյութի շարժման։

Ջերմային հաղորդակցություն փոխանցվում է ալիքներով, նույնիսկ վակուումով։

1. Նկարագրեք օդում կոնվեկցիան ցուցադրող փորձը: 

Փորձը ցույց է տալիս, որ օդում կոնվեկցիայի ժամանակ
տաք օդը բարձրանում է, իսկ սառը օդը իջնում։Այսպիսով ապացուցվում է, որ գազերում ջերմությունը կարող է փոխանցվել նյութի շարժման միջոցով՝ կոնվեկցիայով։

1. Նկարագրեք ջրում կոնվեկցիան ցուցադրող փորձը:

Փորձը ցույց է տալիս, որ ջրում կոնվեկցիայի ժամանակ տաք հոսքերը բարձրանում են, իսկ սառը հոսքերը իջնում։Այսպիսով ապացուցվում է, որ հեղուկներում ջերմությունը փոխանցվում է նյութի շարժման միջոցով՝ կոնվեկցիայով։

1. Ինչպե՞ս է գոյանում ամպը:  

Ամպը գոյանում է, երբ տաք խոնավ օդը բարձրանում է, սառչում, և ջրային գոլորշին խտանում է՝ առաջացնելով մանր կաթիլներ կամ սառույցի բյուրեղներ։

1. Ինչպե՞ս է առաջանում քամին:

Քամին առաջանում է օդի ճնշման տարբերության պատճառով, որը պայմանավորված է Երկրի մակերևույթի անհավասար տաքացմամբ։

1. Հնարավո՞ր է արդյոք կոնվեկցիան պինդ մարմիններում։ Ինչո՞ւ?

Կոնվեկցիան հնարավոր է միայն հեղուկներում և գազերում, քանի որ այնտեղ նյութը կարող է շարժվել։
Պինդ մարմիններում կոնվեկցիա չի լինում, որովհետև մասնիկները չեն կարող ազատ տեղաշարժվել։

1. Նշե՛ք բնական կոնվեկցիայի առաջացման պատճառները: 

Բնական կոնվեկցիան առաջանում է միջավայրի անհավասար տաքացման հետևանքով։ Տաքացած շերտերը դառնում են թեթև և բարձրանում են, իսկ սառը և խիտ շերտերը իջնում են ներքև։ Այս գործընթացը տեղի է ունենում խտության տարբերության և ծանրության ուժի ազդեցությամբ և հանգեցնում է նյութի շրջանաձև շարժման։

1. Իսկ կարո”ղ ես ասել թե ի՞նչ է հարկադրական կոնվեկցիան? 

Հարկադրական կոնվեկցիան այն գործընթացն է, երբ հեղուկի կամ գազի հոսքը ջերմափոխանակության համար առաջ է բերվում արտաքին ուժի օգնությամբ։ Այն տարբերվում է բնական կոնվեկցիայից, քանի որ նյութի շարժումը պարտադիր է և վերահսկվող, ոչ թե տեղի է ունենում միայն ջերմաստիճանի տարբերության և խտության փոփոխության շնորհիվ։

1. Բերե՛ք կոնվեկցիայի դրսևորման օրինակներ բնության մեջ և մարդու կյանքում։

Կոնվեկցիան տեղի է ունենում, երբ տաքացած նյութը բարձրանում է, իսկ սառըը իջնում է՝ առաջացնելով հոսանքներ։ Բնության մեջ այն նկատվում է քամիների, ամպերի և ջրի շրջանաձև հոսանքների միջոցով, իսկ մարդու կյանքում՝ ջեռուցման, օդորակիչների և խոհանոցային հեղուկների օրինակներով։ Այսպիսով, կոնվեկցիան կարևոր դեր է խաղում ինչպես բնական երևույթներում, այնպես էլ մեր առօրյա կյանքում։

Задание 1 : Вставьте правильную форму глаголов идти – ходить, ехать –

ездить:

Сейчас она идёт в магазин, а я иду в университет. 2. Мой старший брат идёт в

офис, он каждый день ходит туда. 3. Бабушка каждую субботу идёт на рынок,

сейчас она тоже идёт туда. 4. Пять дней в неделю я хожу в университет, сегодня

среда и я тоже иду в университет. 5. Мой брат не каждый день ходит на работу, но

сейчас он идёт туда. 6. Каждый вечер мой друг идёт на стадион на тренировку.7.

Мы ездили в цирк. Моя подруга не любит ходить в цирк. 8. Мне не нравится ехать на

трамвае. 9. Каждый вторник я и Юля идём в бассейн. 10. Сейчас я иду в банк. А

вы часто идете в банк?

Задание 2.  Вставьте вместо точек нужные глаголы движения: идти, ходить, ехать, ездить.

1. Ты всегда ходишь на работу пешком? 2. Каждое лето мы ездим в Турцию. 3. Почему этот автобус едет так медленно? Мы можем опоздать на урок! 4. Смотрите, сегодня он пришел в университет в новом костюме. 5. Ты вчера ходила в поликлинику? 6. В театр мы ездим на такси, а обратно мы идём пешком. 7. На чём вы обычно ездите на работу? 8. Когда он думает, он ходит по комнате. 9. По этой дороге все машины идут только в одну сторону. 10. Куда ты сейчас идёшь? – На день рождения к брату. 11. Куда вы ездили отдыхать в прошлом году? 12. Когда он пошёл в фирму, он встретил в метро своего друга. 13. Вчера мы ездили на дачу. Туда мы ездили на электричке, а обратно мы приехали на автобусе. 14. Они шли по улице и разговаривали. 15. Вчера он пошёл на футбол. Туда он пошёл радостный, а обратно он пришёл грустный.

Задание 1 : Вставьте правильную форму глаголов идти – ходить, ехать –

ездить:

Сейчас она идет в магазин, а я иду в университет. 2. Мой старший брат ездит в

офис, он каждый день ездит туда. 3. Бабушка каждую субботу ходит на рынок,

сейчас она тоже идет туда. 4. Пять дней в неделю я иду в университет, сегодня

среда и я тоже иду в университет. 5. Мой брат не каждый день ездит на работу, но

сейчас он ездит туда. 6. Каждый вечер мой друг ездил на стадион на тренировку.7.

Мы ходили в цирк. Моя подруга не любит ходить в цирк. 8. Мне не нравится ездить на

трамвае. 9. Каждый вторник я и Юля идем в бассейн. 10. Сейчас я еду в банк. А

вы часто едите в банк?

Задание 2.  Вставьте вместо точек нужные глаголы движения: идти, ходить, ехать, ездить.

1. Ты всегда идешь на работу пешком? 2. Каждое лето мы едим в Турцию. 3. Почему этот автобус ездит так медленно? Мы можем опоздать на урок! 4. Смотрите, сегодня он пршел в университет в новом костюме. 5. Ты вчера ехал в поликлинику? 6. В театр мы едим на такси, а обратно мы идем пешком. 7. На чём вы обычно ходите на работу? 8. Когда он думает, он идет по комнате. 9. По этой дороге все машины ездят только в одну сторону. 10. Куда ты сейчас идешь? – На день рождения к брату. 11. Куда вы едите отдыхать в прошлом году? 12. Когда он ездит в фирму, он встретил в метро своего друга. 13. Вчера мы ездили на дачу. Туда мы ездили на электричке, а обратно мы ездили на автобусе. 14. Они ходили по улице и разговаривали. 15. Вчера он ходил на футбол. Туда он идет радостный, а обратно он идет грустный.